Tìm hiểu về các loại bệnh ung thư và triệu chứng chung của ung thư

Ung thư là một tron những căn bệnh nguy hiểm và có tỉ lệ gây tử vong cao nhất hiện nay. Điều đáng lo ngại hơn là căn bệnh này đang ngày một lan rộng và phổ biến hơn với nhiều loại ung thư khác nhau và tỉ lệ người mắc bệnh tăng nhanh.

Các loại bệnh ung thư phổ biến hiện nay

Ba loại ung thư hàng đầu của nam giới ở Hoa Kỳ là ung thư tiền liệt tuyến, ung thưphổi và ung thư đại tràng. Trong khi đó ở phụ nữ là ung thư vú, ung thư phổi và ung thư đại tràng.

Một vài loại ung thư thì phổ biến ở một số vùng địa lý nhất định. Ví dụ như ở Nhật Bản, có rất nhiều trường hợp mắc ung thư dạ dày, trong khi đó loại ung thư này tương đối hiếm ở Hoa Kỳ. Sự khác nhau trong chế độ ăn có thể đóng vai trò trong vấn đề này. 

Một vài loại ung thư khác bao gồm:

- Ung thư não.

- Ung thư cổ tử cung.

- Ung thư tử cung.

- Ung thư gan.

- Bệnh bạch cầu (ung thư máu).

- Ung thư thận.

- Ung thư buồng trứng.

- Ung thư da.

- Ung thư tinh hoàn.

- Ung thư tuyến giáp.

Triệu chứng chung của ung thư:

Triệu chứng của ung thư tuỳ thuộc vào loại và vị trí của ung thư. Ví dụ, ung thư phổi có thể gây ho, khó thở, đau ngực, trong khi đó, ung thư đại tràng thường gây tiêu chảy, táo bón, máu trong phân.

Một vài loại ung thư có thể không gây triệu chứng gì. Một vài loại ung thư như ung thư túi mật, triệu chứng thường không xuất hiện cho đến khi bệnh phát triển nặng.

Tuy nhiên, những triệu chứng sau đây thì phổ biến với hầu hết các loại ung thư:

 - Sốt.

- Lạnh, run.

- Đổ mồ hôi về đêm.

- Sụt cân.

- Chán ăn.

- Mệt mỏi.

- Khó chịu trong người.

Ngoài ra, dưới đây là một số dấu hiệu cũng đáng lưu ý:

- Ho kéo dài, đau ngực, ho ra máu (nghi ngờ ung thư phổi).

- Thay đổi thói quen đại tiện; tiêu bón, tiêu chảy xen kẽ, tiêu có chất nhầy nhớt hoặc có máu (nghi ngờ ung thư đại trực tràng).

- Ăn mau no, đầy hơi, đau thượng vị  (nghi ngờ ung thư dạ dày).

- Sốt kéo dài, đau hạ sườn phải, vàng mắt, vàng da nhẹ (nghi ngờ ung thư gan).

- Chảy máu âm đạo bất thường (nghi ngờ ung thư cổ tử cung, ung thư tử cung).

- Vết bầm xuất huyết dưới da (nghi ngờ bệnh bạch cầu).

- Nuốt nghẹn (nghi ngờ ung thư thực quản).

- Nhức đầu, mờ mắt, co giật (nghi ngờ ung thư não).

- Có cục ở vú, núm vú tụt vào hoặc tiết dịch bất thường (nghi ngờ ung thư vú).

- Tiểu có máu, tiểu khó, tinh dịch có máu (nghi ngờ ung thư tiền liệt tuyến, ung thư thận, ung thư bàng quang, ung thư tinh hoàn).

- Đau lâm râm vùng hạ vị ở phụ nữ (nghi ngờ ung thư tử cung hoặc buồng trứng) v.v...

- Nốt ruồi hoặc mụn cóc thay đổi hình dạng hoặc lớn nhanh bất thường, vết lở loét ở ngoài da không lành (nghi ngờ ung thư da, ung thư hắc tố melanoma).

Đây là những triệu chứng chung nhất của các bệnh nhân ung thư. Ngoài ra, đối với từng loại ung thư khác nhau sẽ có những triệu chứng riêng nữa.

Ung thư là gì và nguyên nhân nào gây ra ung thư?

Ung thư là tên chung dùng để gọi một nhóm bệnh trên 200 loại khác nhau về nguồn gốc của tế bào, căn nguyên, tiên lượng và cách thức điều trị nhưng có những đặc điểm chung, đó là sự phân chia không kiểm soát được của tế bào, khả năng tồn tại và phát triển ở các cơ quan và tổ chức lạ.

Các ung thư thường phát triển từ một tế bào ban đầu và phải mất nhiều năm cho tới khi có một kích thước đủ lớn để có thể nhận thấy được. Quá trình phát triển từ một tế bào duy nhất thành một khối ung thư trải qua nhiều giai đoạn.

Thông thường, các tế bào lành có một tuổi thọ nhất định và tuân thủ theo một quy luật chung là phát triển - già - chết. Các tế bào chết đi lại được thay thế bằng các tế bào mới. Cơ thể có một cơ chế kiểm soát quy luật này một cách chặt chẽ và duy trì số lượng tế bào ở mỗi cơ quan, tổ chức ở mức ổn đinh. Bệnh ung thư bắt đầu khi có một tế bào vượt qua cơ chế kiếm soát này của cơ thể, bắt đầu phát triển và sinh sôi không ngừng nghỉ, hình thành một đám tế bào có chung một đặc điểm phát triển vô tổ chức, xâm lấn và chèn ép vào các cơ quan và tổ chức xung quanh.

Các tế bào ung thư có liên kết lỏng lẻo, dễ dàng bứt ra khỏi khối u mẹ, theo mạch máu và mạch bạch huyết di cư đến các tổ chức và cơ quan mới, bám lại và tiếp tục sinh sôi nảy nở (quá trình này gọi là di căn). Các ung thư chèn ép hoặc di căn vào các cơ quan giữ chức năng sống của cơ thể như não, phổi, gan, thận bệnh nhân sẽ tử vong.

Ngày nay, người ta đã biết rằng sự phát triển bình thường của tế bào trong cơ thể được kiểm soát bằng ba nhóm gen:

Nhóm gen sinh trưởng (oncogenes): Chịu trách nhiệm về sự phát triển và biệt hoá của tế bào. Nếu nhóm gen này bị tổn thương (biến dị), nó hoạt động không theo đúng quy luật và sẽ khiến các tế bào phân chia liên tục và phát triển một cách không kiểm soát được.

Nhóm gen ức chế (oncogene supressors): Chịu trách nhiệm ức chế gen sinh trưởng, không cho các tế bào tham gia tuỳ tiện vào chu kỳ sinh trưởng. Nếu gen này bị mất hoặc bi tổn thương, các gen sinh trướng bi mất kiếm soát và hoạt động một cách bất thường khiến cho các tế bào sẽ sinh sản bất bình thường.

Nhóm gen sửa chữa. Là nhóm gen chịu trách nhiệm điều chỉnh những sai sót trong hoạt động của hai loại gen trên. Nếu loại gen này bị tổn thương thì những biến dị của hai loại gen trên sẽ không được khắc phục và sẽ dẫn đến sự sinh trưởng bất bình thường của tế bào.

Nguyên nhân chung gây ung thư

Tế bào là đơn vị cơ bản để hình thành tất cả sinh vật sống. Các tế bào bình thường sẽ nhân lên khi cơ thể cần đến, và chết đi khi cơ thể không cần. Ung thư xuất hiện khi sự phát triển của tế bào trong cơ thể vượt quá mức kiểm soát và tế bào phân chia quá nhanh. Nó cũng có thể xảy ra khi tế bào chưa chết đi.

Có nhiều loại ung thư khác nhau và cũng có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến ung thư. Có thể kể đến một số nguyên nhân phổ biến như:

- Tia xạ.

- Anh sáng mặt trời.

- Thuốc lá.

- Một số loại virus.

- Chất benzene.

- Một số loại nấm độc và độc chất aflatoxin (độc chất có trong các loại đậu mốc).

Xem thêm:

• 15 Cách đơn giản phòng chống ung thư
• Những thực phẩm đánh bại ung thư

Những thực phẩm đánh bại ung thư

Ung thư có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của rất nhiều người và các bác sĩ nói rằng nếu bạn biết cách ăn uống, ung thư sẽ không còn đáng ngại nữa.

Chúng ta có thể phòng ngừa ung thư bằng cách tránh các yếu tố làm tăng nguy cơ như:

- Hút thuốc.

- Thức ăn sẵn.

- Phơi nắng quá nhiều.

Tuy nhiên, các yếu tố này chưa phải là tất cả, nó chỉ giúp bạn giảm nguy cơ chứ không thể bảo đảm bạn sẽ thoát khỏi căn bệnh đáng sự này.

Trước khi bắt đầu lựa chọn những thực phẩm có chức năng chống ung thư thì bạn cần nhớ dinh dưỡng cân bằng và đa dạng là điều tối quan trọng. Ngoài ra, bạn cần lưu ý 5 nguyên tắc sau:

- 5 khẩu phần rau quả mỗi ngày (tương đương với 400g);

- Ăn nhiều chất xơ,

- Giảm chất béo;

- Giảm muối;

- Giảm đường.

Nếu Trung tâm Nghiên cứu Ung bướu Hoa Kỳ cho rằng không một loại thực phẩm nào nên hay không nên ăn sẽ giúp ngăn ngừa ung thư thì một số nhà khoa học khẳng định số trường hợp ung thư sẽ có thể giảm tới 1/3 nếu chúng ta ăn uống hợp lý bởi điều này sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể tăng sức đề kháng chống lại các bệnh ung thư. Vậy đó là những thực phẩm nào?

Cà tím:

Được biết đến như là một loại quả trứng gà, loại rau này rất giàu chất terpene, có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của các khối u ác tính. Những thực phẩm khác có hàm lượng terpenes cao gồm lá hương thảo, húng tây, húng quế và bạc hà.

Súp lơ xanh:

Thuộc họ cải bắp nhưng súp lơ xanh chứa rất nhiều phân tử chống ung thư cực mạnh và những nghiên cứu gần đây cho thấy nó có thể đánh bật được bệnh ung thư tiền liệt tuyến.

Sô cô la

 Không phải là sô cô la trắng hay sô cô la sữa vì chúng chứa rất nhiều đường và chất béo, mà đó là sô cô la đen với tí lệ ca cao nguyên chất ít nhất là 70%. Loại sô cô la này rất giàu chất chống ôxy hóa và các polyphenols, có tác dụng làm chậm lại sự tăng trưởng của các tế bào ung thư.

Tỏi

Từ xa xưa tỏi đã được xem là dược thảo rất tốt cho sức khỏe. Tỏi có khả năng chống lại các bệnh ung thư ruột, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư thận và ung thư tiền liệt tuyến.

Dầu cá:

Những loại cá như cá kiếm, cá mòi và cá trích rất giàu axit béo omega-3, họp chất có khả năng kìm hãm sự phát triển của các khối u ác tính. Các nghiên cứu cho thấy uống dầu cá 2 lần/tuần sẽ giúp phòng ngừa ung thư hiệu quả.

Cam quýt

Các loại quả họ cam quýt như cam, chanh, bưởi có chứa rất nhiều chất flavonoids, có khả năng ngăn chặn viêm nhiễm, tiêu diệt các tế bào ác tính manh nha. Tuy nhiên, không nên ăn vỏ cam quýt sống, nó chỉ thích hợp với việc làm sạch bát đĩa hay tạo mùi thơm cho không khí mà thôi.

Cà chua:

Nổi tiếng là loại quả giàu lycopene, cà chua giúp bảo vệ cơ thể chống lại ung thưtuyến tiền liệt. Cùng với cà rốt, củ cải đường và mơ, cà chua rất giàu chất caroten có khả năng ngăn chặn các khối u não.

15 Cách đơn giản phòng chống bệnh ung thư

Ung thư là nỗi lo sợ đối với rất nhiều người. Nhưng bạn hoàn toàn có thể phòng tránh nó bằng những thói quen đơn giản như đánh răng đúng cách, không ăn đồ ăn nhanh, và tích cực tập thể dục.

1. Chải răng thường xuyên: Chải răng đúng cách là một cách để ngăn chặn ung thư tuyến tụy. Bệnh về lợi do việc chải răng không đúng gây ra có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư lên 63%.

2. Uống trà xanh: Trà xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa. Nó giúp ngăn ngừa ung thư da, phổi, thận và gan. Chỉ cần 2 cốc mỗi ngày làm giảm nguy cơ bị ung thư về đường tiêu hóa tới 32%. Đàn ông uống hơn 5 cốc mỗi ngày cũng giảm nửa nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt.

3. Ăn rau quả: Ăn ít nhất 5 suất rau củ và trái cây mỗi ngày là một yếu tố ngăn ngừa bệnh hữu hiệu. Các loại rau quả bao gồm cải xong, mâm xôi, cà rốt, cây việt quất, rau họ cải như súp lơ xanh, bắp cải.

4. Tránh khói xe cộ: Tiếp xúc với khí thải từ các phương tiện giao thông có thể làm tổn hại ADN, gia tăng nguy cơ bị ung thư. Nghiên cứu cho thấy những phụ nữ sống trong thành phố đông đúc sẽ tăng gấp 1,5 lần nguy cơ bị ung thư so với những ai sống ở vùng nông thôn.

Tránh khí thải bằng cách đóng cửa sổ, đi trên những con phố vắng, đặc biệt vào buổi sáng khi không khí còn trong lành.

5. Tập thể dục đều đặn: Các môn tập như thế dục thấm mỹ, chạy bộ hay bơi đều bảo vệ phái nữ khỏi bị ung thư vú, nhưng cần phải tập ít nhất 5 tiếng mỗi tuần. Những hoạt động nhẹ nhàng hơn như đi bộ, chơi golf không có hiệu quả bằng. Tập thế dục làm giảm hàm lượng hormone cần thiết để tế bào ung thư phát triển.

6. Không nhậu nhẹt: Mỗi ngày một vại bia hay một cốc rượu to sẽ làm tăng 10% nguy cơ ung thư ruột. Với phụ nữ, uống rượu hằng ngày cũng làm tăng khả năng bị ung thư vú lên 2%. Ngoài ra, quá nhiều chất cồn cũng làm hại gan.

7. Hạn chế thịt đỏ: Ăn thịt đỏ sẽ tạo ra các phân tử nguy hiểm trong mô cơ thể, làm tổn hại ADN, và tăng nguy cơ bị ung thư ruột. Phụ nữ ăn thịt đỏ nhiều hơn 3 lần/tuần dễ bị ung thư vú hơn, đặc biệt là những ai đã mãn kinh.

8. Hạn chế những cảm giác tiêu cực: Những người hay lo âu tăng 50% nguy cơ bị chết sớm vì mọi loại bệnh, trong đó có ung thư. Stress và sự lo lắng làm tiết ra hormone có hại cho cơ thể. Stress cũng làm gấp đôi nguy cơ bị ung thư vú đối với phái yếu.

9. Không ăn đồ ăn nhanh: Ăn những món chế biến sẵn như hamburger, thịt hun khói hay xúc xích mỗi ngày sẽ đẩy nguy cơ bị ung thư ruột lên 21% và khả năng bị các bệnh ung thư khác như thực quản, phổi, dạ dày, ung thư tuyến tiền liệt.

10. Tránh nơi có khói thuốc: Những người không hút thuốc tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ tăng 20-30% nguy cơ bị ung thư phổi.

11. Theo dõi cân nặng: Sau hút thuốc, béo phì là yếu tố nguy hiểm hàng đầu gây ung thư. Lượng mỡ thừa trong cơ thể có thể gây ra 6 loại ung thư phổ biến, ảnh hướng tới vú, ruột và lá lách.

12. Uống sữa: Uống mỗi ngày một cốc sữa ít béo sẽ giảm nguy cơ bị ung thư buồng trứng ở phụ nữ tới 40%. Bởi nó tác động tới việc sản xuất protein parathiroid liên quan tới việc phát triển ung thư.

Nhưng uống quá nhiều sữa cũng tăng nguy cơ bị ung thư buồng trứng. Nghiên cứu trên 60.000 phụ nữ tìm thấy uống hơn 2 cốc sữa mỗi ngày đẩy mạnh nguy cơ bị bệnh này.

13. Tránh quan hệ tình dục bằng miệng: Dùng công cụ tránh thai khi dùng miệng quan hệ là nguyên tắc hàng đầu để tránh bị ung thư vòm họng. Căn bệnh này bị gây ra do sự lây nhiễm virus HPV, tác nhân chính của ung thư cổ tử cung.

14. Cho con bú: Việc cho con bú ít nhất 6 tháng sẽ làm giảm nguy cơ bị ung thư vú và ung thư buồng trứng ở các bà mẹ khoảng 7%. Còn nếu bạn đang mang thai, bây đón nhận cơn buồn nghén, bới nó có nghĩa là bạn đang tạo ra hormone ngăn ngừa tế bào ung thư phát triển.

15. Không quên dùng kem chống nắng: Không chỉ dùng kem khi đi tắm biển mà còn bôi cả khi bạn tập thể dục ngoài trời. Khoảng 44% những người đi tập thể dục quên bôi kem chống nắng, khiến họ dễ bị ung thư da.

Ngoài ra sử dụng thường xuyên các loại thảo dược thiên nhiên lành tính như giảo cổ lam, rễ đinh lăng, xáo tam phân, ... cũng gớp phần ngăn ngừa ung thư rất tốt.

8 Dấu hiệu cảnh báo bạn có thể bị ung thư

Nếu bị ho kéo dài, uống thuốc chữa viêm đường hô hấp mãi không khỏi thì nên đi khám tầm soát ung thư phổi, nhất là với những người trên 40 tuổi và hay hút thuốc lá.

1. Ho dai dẳng

Phần lớn các trường hợp ung thư phối có triệu chứng ho kéo dài, có thể kèm theo dòm, máu. Nhiều khi bệnh nhân nghĩ mình bị ho do viêm đường hô hấp, nhưng đã chữa kháng sinh, đợt viêm đã qua mà chứng ho cũng không mất. Khi đó, nên đến bác sĩ vì đó có thể là biếu hiện ung thư.

2. Ra máu và dịch bất thường

Phụ nữ trên 30 tuổi và sinh nở nhiều lần nếu thấy chảy máu thường xuyên khi quan hệ tình dục thì đó có thể là biểu hiện ung thư tử cung. Ra máu âm đạo ở người đã tắt kinh lâu ngày cũng là dấu hiệu bệnh này.

Phụ nữ nên cảnh giác với ung thư vú nếu thấy chảy dich, máu ở đầu vú. Ngoài ra, việc chảy máu hay dich bất thường ở bất cứ bộ phận nào cũng đều có thể là triệu chứng nguy hiểm, Vì vậy nên đến bác sĩ đế kiểm tra.

3. Đại tiểu tiện bất thường

Nên nghĩ đến ung thư trực tràng nếu bị rối loạn tiêu hoá kéo dài, chữa theo các cách thông thường không khỏi. Biếu hiện bệnh này thường là đi ngoài ra máu hoặc dịch nhầy, đau bụng, nhiều khi buồn đại tiện nhưng không đi được...

Rối loạn tiểu tiện cũng có thể là dấu hiệu ung thư ở hệ tiết niệu - sinh dục (bàng quang, tuyến tiền liệt...). Nên đi khám nếu thường xuyên tiểu rát, tiểu nhiều lân không hết hoặc khó tiểu, nhất là khi những triệu chứng này ngày một tăng.

4. Vết loét lâu lành

Các vết loét mãi không liền, dễ chảy máu ở da, trong miệng, trên lưỡi - có thể là tín hiệu của ung thư.

Vết sùi lở bằng đầu ngón tay út trên môi, không gây đau nhưng cũng không khỏi, có thể do ung thư môi, nhất là ở người ngoài 50 tuổi. Nốt lở, nứt dai dẳng không đau ở bờ lưỡi có thể do ung thư lưỡi, nhất là ở người ngoài 40 tuổi, hút thuốc nhiều.

Các vết lở nhỏ không đau, bờ không đều, mặt lồi hoặc lõm tồn tại lâu ngày trên da thường là dấu hiệu ung thư da.

5. Nốt ruồi to ra

Nốt ruồi đột nhiên lớn nhanh, thay đối màu sắc hay trở nên đau, ngứa, loét, dễ chảy máu khi đụng tới... có thể báo động bệnh ung thư hắc tố.

Các nốt ruồi dễ bị ác tính hoá nếu bị chà xát hay phơi nắng nhiều. Do đó, nếu chúng nằm ở vị trí dễ đụng chạm, bạn nên đến bác sĩ để loại bỏ.

6. Xuất hiện u cục

Nếu phát hiện thấy các khối u, cục hay hạch nổi bất thường trên cơ thể, bạn nên đi khám đế loại trừ ung thư. Việc các u cục xuất hiện hoặc hạch phát triển nhanh thường là dấu hiệu ác tính.

7. Đau đầu, ù tai

Đây có thể là dấu hiệu ung thư vòm họng, ơ giai đoạn sớm, phần lớn bệnh nhân bị nhức đầu lan toả, âm ỉ một bên đầu, ù một bên tai, lúc nào cũng như có tiếng ve kêu, ngạt một bên mũi. Các triệu chứng này tăng dần theo mức độ bệnh. Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân nhức đầu liên tục, có khi dữ dội, tai nghe kém.

8. Nuốt khó, khàn tiếng

Nói khó, nuốt khó, khàn tiếng là dấu hiệu báo động ung thư thanh quản. Nếu bạn nghĩ mình bị khàn tiếng do cảm lạnh nhưng chữa vài tuần không khỏi, nên đi khám tầm soát ung thư, nhất là với những người trên 40 tuổi, hút thuốc và uống rượu nhiều. Nuốt khó cũng có thể là triệu chứng ung thư thực quản.

Nếu thấy các biểu hiện này thì bạn nên đi khám bác sĩ ngay để được chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời.

Tốt nhất là phòng bệnh hơn chữa bệnh, trước khi xuất hiện những biểu hiện này bạn nên phòng bệnh trước. Bệnh ung thư rất nguy hiểm nhưng cũng có thể phòng ngừa được nếu bạn tạo cho mình một lối sống khoa học, lành mạnh. Ngoài ra, thường xuyên sử dụng các loại thảo dược thiên nhiên như xáo tam phân, giảo cổ lam, xạ đen, ... cũng là một cách phòng ung thư rất hiệu quả.