Thiếu máu là căn bệnh khá phổ biến ở nước ta. Theo khuyến nghị của các bác sĩ thì bênh nhân thiếu máu nên bổ sung chất sắt và cách tốt nhất là qua đường ăn uống. Vậy bệnh nhân thiếu máu nên ăn gì và không nên ăn gì?
THỰC PHẨM NÊN DÙNG
Bất luận nguyên nhân gì dẫn đến bệnh thiếu
máu, đều nên nâng cao toàn diện tiêu chuẩn dinh dưỡng, nhằm cung cấp đủ nguyên
liệu để chế tạo ra máu. Trên cơ sở quân bình ẩm thực, cần chọn phương pháp chế
biến hỗn hợp giữa thịt và rau cải
1/ Loại thực phẩm chứa nhiều chất đạm tốt:
Lúc thiếu máu, bạch cầu giảm xuống, mà
acid amin màu có tác dụng làm tăng gia huyết cầu và bạch cầu, nên trong việc ăn
uống dinh dưỡng đối với bệnh nhân thiếu máu, bổ sung đầy đủ chất đạm tốt là điều
kiện chính yếu. Các thực phẩm chứa lượng chất đạm cao có trong thịt nạc, cá,
trứng, các loại sữa, đậu nành và các chế phẩm của nó.
2/ Chế biến thức ăn hỗn hợp quân bình giữa
thịt và rau cải.
“Ăn máu bổ máu” là kiến thức thông thường,
như uống bột máu khô mỗi ngày 5-10gr, sẽ tương đương truyền máu tươi vào cơ thể
100-200ml, thịt động vật có chất nhiều chất sắt và các chất khoáng khác.
Hàm lượng
tối đa là gan, thận, tim, của các loài động vật, nội tạng gà, vịt và heo. Thứ
đến là thịt nạc của bò, dê, heo và tròng đỏ trứng (bột tròng đỏ trứng càng tốt)
có thể chọn mà ăn luân phiên.
Nhưng nếu tập trung ăn quá nhiều sẽ không hấp thụ
được hết, dẫn đến tình trạng bài tiết ra ngoài cơ thể, vì vậy, nên ăn phối hợp
với rau cải, trái cây, mễ cốc, để việc dinh dưỡng được cân bằng.
Các loại rau cải
thì có rau cúc vàng, rau chân vịt, rau dền, cải dầu, củ cải, cà chua, rau cần,
khoai tây...
Các trái cây tươi như nho, táo; trái cây khô có hồng khô, táo khô,
quế viên và hoa sinh nhân, hạch đào nhân, các loại dưa như bí đỏ, bí đao, dưa hấu
hàm lượng dinh dưỡng cũng rất phong phú.
Cách nấu ăn phải biết phối hợp, chế biến
đủ mọi dạng, mọi kiểu, sao cho ngon và hợp khẩu vị của người bệnh, đó là liệu
pháp chữa trị bệnh thiếu máu hữu hiệu.
3/ Chú ý chọn những thực phẩm chứa nhiều
chất sắt, đồng, kẽm:
- Các
thực phẩm chứa nhiều chất sắt:
Về động vật thì có gan, huyết, các loại
thịt nạc ( gia súc, chim,cá) nghêu, sò, hến, loại có mai, cho đến tròng đỏ trứng
gà.
Trong thực vật thì có lúa đại mạch, tiểu mạch, các loại đậu, khoai tây, rau
chân vịt, cải hoàng hoa; trái cây thì có táo hồng, táo đỏ, nho, dâu tây, các loại
nấm, tảo biển thì có hắc mộc nhĩ, rong biển.
Theo kinh nghiệm chữa trị thiếu
máu trong dân gian, tăng dinh dưỡng hiệu quả rõ rệt nhất là dùng thịt bê, dê
tươi sống, gan gà mỗi ngày ăn 100-200gr, hoặc bột gan khô dùng mỗi ngày 5-10gr.
Cách nấu thì có thể chưng, xào, luộc vừ chín, vừa dùng chanh, gừng tươi, hành
làm gia vị. Cũng có thể hầm gan ra thành tương, đổ nước gừng vào rồi đổ nước
sôi vào làm canh hoặc nấu cháo.
- Các nguyên tố đồng, kẽm có thể làm thuốc hỗ trợ
cho chất sắt. Nguồn gốc của đồng lấy từ
các thực phẩm động vật nghêu, sò, hến, thịt ếch, thịt nạc, gan đậu nành, hạch
đào, mè, đậu xanh, củ cải đỏ, khoai môn( khoai sọ) và khoai tây. Người lớn dùng
mỗi ngày cấn 2-2,5mg.
- Loại thực phẩm chứa chất kẽm nhiều nhất là nghêu, sò, hến,
thịt cá và các loại đậu, nên chon mà ăn.
4/ Thực phẩm bổ dưỡng nhiều vitamin để
chữa bênh thiếu máu ác tính (tức ung thư máu)
Loại thiếu máu ác tính bao gồm cả loại
thiếu máu dinh dưỡng, loại sơ gan, các loại bệnh đường tiêu hóa mãn tính, trường
hợp dạ dày, ruột non bị cắt bỏ rồi khâu lại.
Đối với loại thiếu máu ác tính,
phương pháp chữa trị bằng thực phẩm dinh dưỡng, nên chọn các loại thực phẩm hàm
chứa nhiều vitamin có hiệu quả điều trị đặc biệt như liệt kê dưới đây:
- Vitamin
B12, B11 : nguồn gốc của chúng hầu như giống nhau, đều có quan hệ chặt chẽ với
chất đạm tốt như gam, thận, thịt nạc, trứng, thịt gà, đậu nành và các chế phẩm
của nó, hạt tiểu mạch nha; rau cải trái cây thì có rau chân vịt, đậu ván, củ sắn,
chuối cũng có vitamin B11.
- Vitamin
C: nguồn gốc của nó rất phong phú, tất cả các rau cải, trái cây tươi mới đều có
nó, đặc biệt là cà chua, dưa chuột, tỏi tươi, củ sắn, dâu tây, táo chua có hàm
lượng cao nhất, một số có thể ăn tươi để không bị hao mất vitamin C vì bị nấu
chín có thể ăn ăn nhiều. ,
- Gan
và vitamin B12 Bc là vật phẩm đặc hiệu chuyên trị loại thiếu máu ác tính, có thể
dùng các loại thịt tươi sống như bò,
heo, dê, gan gà mỗi ngày 200-300gr nấu, nướng, hấp, vừa chín tới là được. Chế biến
đủ kiểu để gây sự thèm ăn. Nếu ăn nhiều sinh ra ngán, có thể dùng bột gan khô, mỗi
ngày dùng 10-20gr, lượng duy trì về sau giảm xuống phân nửa.
THỰC PHẨM KIÊNG KỊ
Khi dùng thực phẩm có hàm lượng chất sắt
cao, nên kị ăn chung một lúc với các chất chua (acid) như rau chân vịt, rau dền,
măng tươi hoặc trà đậm, để tránh việc chúng kết thành chất muối không dung giải,
làm trở ngại việc cơ thể hấp thu. Nên cữ ăn các thực phẩm kích thích và có nhiều
dầu mỡ, như rượu mạnh, ớt.
Bài thuốc bổ máu, chữa thiếu máu từ sâm đại hành:
- Bài thuốc sắc:
Đảng sâm 15g, Huỳnh
kỳ 15g, sâm đại hành 15g, Xuyên khung 6g, Đương qui 10g. Sắc uống ngày 1 thang.
Liên tục từ 10 – 20 thang.
Công dụng: Chữa cơ thể suy nhược, thiếu máu, vàng da, nhức đầu, kinh nguyệt không đều, khó ngủ.
- Bài thuốc ngâm rượu:
1. Rượu sâm đại hành (chữa thiếu máu,
xanh xao, vàng da hay mệt mỏi):
100g Sâm đại hành phơi khô xắt mỏng, 1 lít rượu trắng (khoảng 30°). Ngâm 7-15 ngày. Thêm đường cho dễ uống. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 15ml trước bữa ăn. Uống liên tục 15-20 ngày.
2. Rượu bổ huyết trị tê thấp:
Sâm đại hành, đương quy, bổ cốt toái, bạch
chỉ, độc hoạt, cẩu tích mỗi vị 50g, ngâm với 2 lít rượu. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 15ml trước bữa ăn.
